Shekspirning Antoniy va Kleopatra tragediyasida ham aks etgan kuchli tarixiy va adabiy meros Kleopatrani asrlar davomida san’atda eng ko‘p talqin qilingan ayol siymolardan biriga aylantirdi. Misrning so‘nggi Ptolemey hukmdori bo‘lgan Kleopatra VII nafaqat go‘zalligi, balki siyosiy zakovati, diplomatik qudrati va Rim dunyosi bilan murakkab aloqalari bilan ham esda qoladi.
Uning atrofida shakllangan afsona san’atkorlar uchun doimo ikki qutb orasida tebranib kelgan: bir tomonda maftunkor, sehrli malika, boshqa tomonda esa hokimiyatni qat’iyat bilan ushlab turgan hukmdor.nnJohn William Waterhouse 1888 yilda yaratgan ushbu asarda Kleopatrani faqat idealizatsiya qilingan go‘zallik sifatida ham, faqat sovuq hukmdor sifatida ham ko‘rsatmaydi; u ikkala talqinni birlashtirgan kuchli portret yaratadi.
Rassomning e’tibori ayniqsa yuz ifodasi va nigohga jamlangan. To‘q ranglar, og‘ir muhit va figuraning atrofidagi bezakli detallar tomoshabinni bevosita Kleopatraning yuziga olib boradi. Uning nigohidagi chaqiriq, xotirjamlik va o‘ziga tortish kuchi tarix davomida aytilgan sehrni bir lahzada jamlaydi. Waterhouse figuraning klassik go‘zallik me’yorlaridan ko‘ra psixologik ta’sirini ustun qo‘yadi; shu bois Kleopatraning jozibasi faqat tashqi ko‘rinishda emas, iroda va aql-zakovatda ham namoyon bo‘ladi.nnAsar yaratilgan davrda Viktoriya san’atida tarixiy va adabiy mavzularga qiziqish juda kuchli edi.
Waterhouse ham ana shu muhitda qadimgi davr ayol qahramonlarini dramatik va hissiy tilda qayta talqin qildi. Kleopatrani tanlashi tasodif emas: u kuch, ehtiros, siyosat va fojea tutashgan obrazdir. San’atshunoslar bu asarni ko‘pincha ayol ta’sirini faqat go‘zallik bilan cheklab qo‘ymaydigan yondashuv namunasi sifatida baholaydilar. Bu yerda ramziy zichlik Kleopatrani nafaqat tarixiy shaxs, balki istak, hokimiyat va taqdir timsoli sifatida ham o‘qishga imkon beradi.nnWaterhouse asarida ko‘zlarning markaziy o‘rin egallashi Shekspirning “ko‘zlarimga tikilib” degan hissini ham yodga soladi; go‘yo qahramonning butun hikoyasi uning nigohida jamlangandek.
Shu sababli bu asar Kleopatrani tasvirlagan ko‘plab talqinlar orasida aynan psixologik teranligi bilan ajralib turadi. Bugungi kunda asar Londondagi Apsley House kolleksiyasida saqlanadi.
