Avinyon qizlari zamonaviy san’at yo‘nalishini tubdan o‘zgartirgan va kubizmga yo‘l ochgan eng keskin asarlardan biridir. Pikassoning bu kartinaga murojaat etishida bitta manba emas, bir necha ta’sir birlashadi: Barselonadagi fohishaxonalar mavzusi, Afrika va Iber haykaltaroshligining sodda va qat’iy shakllari, Sezannning hajmni bo‘laklarga ajratib ko‘rsatish usuli hamda rassomning inson tanasini an’anaviy go‘zallik qoliplaridan chiqarib tasvirlash istagi.
Kompozitsiyaning markazida besh ayol qiyofasi bor, biroq ular klassik makon ichida emas, balki keskin burchaklarga bo‘lingan, go‘yo parchalangan muhitda joylashgan. Yuzlardagi niqobga o‘xshash sovuq ifoda faqat shakliy tajriba emas, balki tomoshabinni bezovta qiladigan yangi ko‘rish usulidir.nnPikasso bu asar ustida 1906 yil oxirlarida ishlay boshlagan va uni 1907 yilda yakunlagan.
Tayyorlov jarayonida yuzlab eskizlar chizilgan, bu esa kartina birdan paydo bo‘lmaganini, uzoq izlanish va shakliy o‘zgarishlar natijasi ekanini ko‘rsatadi. Dastlabki variantlarda erkak qahramonlar ham bo‘lgan, ammo yakuniy kompozitsiyada butun hikoya ayol tanalari orqali qurilgan. San’atshunoslar bu asarning an’anaviy perspektivani rad etgani, makonni yagona qarash nuqtasiga bo‘ysundirmagani va figuralarni bir vaqtning o‘zida turli burchaklardan ko‘rsatgani uchun uni zamonaviy rangtasvirning burilish nuqtalaridan biri deb hisoblaydi.
Ayniqsa o‘ng tomondagi ikki qiyofaning Afrika niqoblarini eslatuvchi yuzlari Pikassoning o‘sha yillarda ibtidoiy yoki arxaik san’atga bo‘lgan qiziqishini yaqqol namoyon etadi.nnAsar nomi Barselonadagi Carrer d’Avinyó ko‘chasidagi fohishaxonalarga ishora qiladi. Pikasso keyinchalik bu ishni oddiy yalang‘ochlar sahnasi emas, balki rangtasvir tuzilishiga qarshi qo‘yilgan jasur sinov sifatida ko‘rganini aytgan.
Bu yerda yalang‘ochlikning klassik idealizatsiyasi o‘rnini keskin taranglik egallaydi; tanalar bir vaqtning o‘zida ham jozibali, ham xavotirli ko‘rinadi. Ana shu ikkiyoqlama ta’sir asarning nega ilk bor ko‘rilganda katta hayrat uyg‘otganini tushuntiradi. O‘z davrida juda radikal deb topilgan kartina keyinchalik XX asr san’atining boshlanish belgilaridan biri sifatida tan olindi.nnAvinyon qizlari bugungi kunda Nyu-Yorkdagi Museum of Modern Art, ya’ni Zamonaviy san’at muzeyi kolleksiyasida saqlanadi.
Pikassoning modern rangtasvirga olib kirgan bu inqilobiy burilishi hanuz o‘z kuchini yo‘qotmagan.
