Bugün bir tüpten kolayca çıkan koyu mavi, yüzyıllar boyunca Avrupa resminin en pahalı kararlarından biriydi. Doğal ultramarin, çoğunlukla bugünkü Afganistan’daki madenlerden çıkarılan lapis lazulinin öğütülmesi, arındırılması ve bağlayıcıdan ayrılmasıyla elde ediliyordu. Taşın madenlerden Akdeniz limanlarına uzanan yolculuğu, pigmentin adındaki ‘denizin ötesinden’ anlamını açıklar.nnBu maliyet ressamın paletini doğrudan etkiledi.
Bazı sipariş sözleşmeleri, Meryem’in mantosu gibi önemli alanlarda ne kadar kaliteli ultramarin kullanılacağını ayrıca belirtiyor; daha ucuz azurit ise ikincil bölgelerde tercih ediliyordu. Dolayısıyla mavi yalnız bir renk değil, bağışçının servetini, figürün kutsallığını ve resmin maddi değerini gösteren bir işaretti. Ressamlar pahalı pigmenti ince katmanlar halinde sürüyor, altına daha ucuz bir mavi hazırlık koyabiliyordu.nnSentetik ultramarinin 19.
yüzyılda geliştirilmesi bu ayrıcalığı kırdı. Mavi artık yalnız sarayların ve büyük kiliselerin bütçesine bağlı değildi. Bir tabloda gördüğümüz renk bu yüzden yalnız göze hitap etmez: maden işçiliği, uzun ticaret yolları, patronaj ve kimyanın tarihini de taşır. Bir sonraki kez yoğun bir Meryem mavisine baktığınızda, aynı anda hem ışığı hem küresel bir malzeme ağını görürsünüz.
