Christie’s Nyu-Yorkning 2026-yil 2-iyundagi Old Masters savdosiga qo‘yilgan qora kiyim va oq yoqali erkak portreti texnik tahlildan keyin ham bir asar turli xulosalar tug‘dirishini ko‘rsatdi. Auksion uyi 53 × 43,2 santimetrlik tuvalni “El Grecoga nisbat berilgan” deb katalogladi. 500–700 ming dollarlik yangilangan bahoda taklif qilingan asar 500 ming dollar bolg‘a narxiga, xaridor haqi bilan qariyb 635 ming dollarga sotildi.nnKompozitsiya El Greco 1577-yilda Toledoga joylashgach rivojlantirgan erkak portreti turiga yaqin: chuqur neytral fon, qora kiyim, yuzni o‘rab turgan oq yoqa va tomoshabinga tikilgan kuchli nigoh.
Atributsiyani qo‘llovchilar qizg‘ish-jigarrang zamin ustidagi nozik quruq zarbalar va soqol tuklarining bittalab chizilganini dalil qiladi. Infraqizil reflektografiya quloqdagi pentiment hamda ko‘z, burun va og‘iz atrofidagi ishonchli dastlabki ishlovni ham ko‘rsatadi.nnBiroq asar tarixi masalani murakkablashtiradi. Restavrator John Brealey qo‘lida bo‘lganida, 1970-yilda Prado direktori Xavier de Salasga yuborilgan suratda model bo‘ynida keyin qo‘shilgani aniqlangan zanjir va kulon bor edi.
Faqat suratga qarab Salas asar El Greconiki emas, kuchli qayta ishlangan yoki soxta bo‘lishi mumkin degan; José Álvarez Lopera ham uni rad etilganlar papkasiga kiritgan. Keyingi restavratsiyada zanjir olib tashlandi, ammo lab va quloq yonidagi yo‘qotish hamda qayta bo‘yash izlari saqlanib qolgan.nnBugungi ekspertlar ham yakdil emas. Prado mutaxassisi Leticia Ruiz Gómez kartina, rentgen va infraqizil tasvirlarni ko‘rib, El Greco muallifligini rad etadi va uni kelajak katalog-rezoneining rad etilganlar bo‘limiga kiritmoqchi.
Keith Christiansen va Guillaume Kientz esa ayni dalillar asosida asarni rassomning o‘zi ishlagan deb hisoblab, 1570-yillar oxiri–1580-yillarga sanaydi. Demak, savdo mualliflikni hal qilmadi; hujjat, restavratsiya tarixi, texnik tasvir va ekspert nigohi o‘rtasidagi bahsning yangi bosqichini ochdi.
