Yaralangan farishta — fin simbolist rassomi Hugo Simbergning 1903 yilda yaratilgan eng mashhur asarlaridan biridir. Bir qarashda sokin ko‘ringan manzara aslida og‘ir g‘am va sirli kayfiyatni uyg‘otadi. Ko‘zlari bint bilan bog‘langan, qanotida qon izlari bor farishta ikki yosh yigit tomonidan ehtiyotkorlik bilan ko‘tarib ketilayotgandek tasvirlangan.
Yigitlarning to‘q kiyimlari va jiddiy qiyofasi sahnadagi motam tuyg‘usini kuchaytiradi. O‘ng tomondagi yigitning bevosita tomoshabinga qarashi esa kompozitsiyani oddiy hikoyaviy sahnadan chiqarib, kuzatuvchini ham shu jim yo‘lning bir qismiga aylantiradi.nnSimberg asarning ma’nosini ataylab ochiq qoldirgan. U ramzlarni yagona talqinga bog‘lab qo‘yish o‘rniga, tomoshabin o‘z xulosasini o‘zi chiqarishini muhim deb bilgan.
Shu sababli asar ko‘pincha o‘lim, og‘riq, mehr, zaiflik va shifo topish kabi mavzular bilan bog‘lanadi. Eng keng tarqalgan talqinlardan biri — yaralangan farishta inson ruhining yoki umidning jarohatlangan holatini ifodalaydi. Yana bir qarashga ko‘ra, farishtani ko‘tarib borayotgan yigitlarning sokin va ehtiyotkor harakati azob oldidagi rahm-shafqat va hamjihatlikni anglatadi.nnAsarning yaratilishida Simbergning shaxsiy tajribalari ham muhim bo‘lgan deb hisoblanadi.
Rassom meningit bilan og‘rigan paytda boshdan kechirgan jismoniy va ruhiy zaiflik bu obrazning hissiy kuchini oshirgan bo‘lishi mumkin. Simberg keyinchalik bu motivga yana qaytib, 1905–1906 yillarda Tampere sobori uchun ishlagan freskalarida Yaralangan farishtaning kattaroq variantini qo‘llagan. Bu holat obrazning uning ijodida markaziy o‘rin tutganini ko‘rsatadi.nnYaralangan farishta fin san’ati va madaniy xotirasida alohida o‘rin egallaydi.
Simbergning ramziy tili xalq uchun tushunarli, ammo bitta ma’noga sig‘maydigan darajada chuqurdir. Asar bugun Helsinki shahridagi Ateneum san’at muzeyi kolleksiyasida saqlanadi.
