2026-yil 28-fevralda AQSh-Isroilning Eronga zarbalari va Eron javoblari boshlanganidan so‘ng 8-aprelda dastlabki sulh kuchga kirdi, biroq o‘q almashinuvi va tahdidlar to‘liq tugamadi. Ana shu noaniqlikda eronlik restavratorlar yangi hujum ehtimoliga qaramay zararlarni hujjatlashtirib, keyingi yo‘qotishlarning oldini olishga urinmoqda. Madaniy meros, turizm va hunarmandchilik vazirligi 18 viloyat va 29 shahardagi 149 tarixiy yodgorlik zararlanganini bildirdi.nnShikastlangan joylar orasida UNESCO ro‘yxatidagi Tehron Golestan saroyi, Isfahondagi XVII asr Chehel Sotoun saroyi va Trans-Eron temir yo‘lining bir qismi bor.
Yaqin portlash to‘lqini urushning ikkinchi kunida Golestanga va qo‘shni tarixiy Katta bozorning ayrim qismlariga zarar yetkazdi. ICOMOS Golestandagi zararni tasdiqladi, Chehel Sotoun va Ali Qapudagi ta’sirlar haqida xabar berdi hamda madaniy meros hech qachon nishon bo‘lmasligini eslatdi.nnGolestanda jamoalar singan yog‘och va bezak parchalarini yig‘ib, saralab va keyinchalik qayta o‘rnatish uchun kodlamoqda.
Kuzgi yomg‘irlar qo‘shimcha zarar yetkazmasidan tomlarni yopish ustuvor; Yaponiya yordam taklif qilgan. Chehel Sotounda xavfli qismlar mustahkamlandi va favqulodda iskala o‘rnatildi, to‘liq restavratsiya mablag‘dan so‘ng boshlanadi. Temir yo‘l mutaxassislari esa zararlangan yo‘nalishni tezda ishga qaytardi.nnDastlabki hisob meros sektoridagi zararni 7,5 trillion toman, o‘sha kursda qariyb 40 million dollar deb baholaydi.
Vazirlik UNESCO Jahon merosi markazi, 1954-yilgi Gaaga konvensiyasi kotibiyati va boshqa tashkilotlarga texnik hamda moliyaviy yordam so‘rab murojaat qilgan, ammo aniq mablag‘ hozircha kelmagan. Yirik muzeylarning aksari yopiq, kolleksiyalar ombor va seyflarda. Vazifa faqat tosh, yog‘och va suvoqni tuzatish emas — urush qaytishi mumkin bo‘lgan sharoitda madaniy davomiylikni asrashdir.
