Rhone Daryosi ustidagi Yulduzli tun, Vincent van Gogning Arldagi davrida, 1888 yil sentabrida yaratilgan eng poetik tungi manzaralaridan biridir. Asarning asosida rassomning Janubiy Fransiyada yorug‘lik va tunning o‘zgaruvchan ta’sirini sinchiklab kuzatish istagi yotadi. Arlda yashagan oylarida Van Gog kunduzgi quyosh nurlarini ham, kechani yoritadigan sun’iy chiroqlarni ham tasviriy mavzu sifatida ko‘rdi.
Ushbu kompozitsiya daryo bo‘yidagi, Sariq uyga uncha uzoq bo‘lmagan nuqtadan qarab ishlangan bo‘lib, shahar tunining sokin, ammo jonli muhitini ushlab qoladi.nnKompozitsiyada Rhone bo‘yidagi suv yuzasi osmondagi yulduzlar va qirg‘oqdagi gaz chiroqlarining nurlarini aks ettiradi. Van Gog uchun tun qorong‘iligini mutlaqo qora rangsiz ifodalash muhim edi; shu sababli u to‘q ko‘klar, moviylar, yashilga moyil qoramtir ranglar va sariq yorug‘lik dog‘lari o‘rtasida kuchli qarama-qarshilik yaratadi.
Inson siymolari va qirg‘oqdagi mayda chiroqlar manzaraga yolg‘izlik hissini bersa-da, hayot davom etayotganini ham sezdiradi. San’atshunoslar bu tungi sahnani oddiy shahar manzarasi emas, balki Van Gogning tabiat oldidagi hissiy va ruhiy kechinmalarini aks ettirgan obraz sifatida talqin qiladi.nnAsarning yaratilish jarayoni ham ahamiyatli. Van Gog 1888 yil 2 oktabrda do‘sti Eugène Bochga yozgan maktubida ushbu kompozitsiyaning eskizini yuborgan.
Bu tafsilot rassomning shunchaki lahzalik taassurot emas, balki puxta o‘ylangan tungi ko‘rinishni maqsad qilganini ko‘rsatadi. Xuddi shu davrda ishlangan Kafe Terasta tun bilan birga qaralganda, bu asar Van Gogning Arlda tun va turli yorug‘lik manbalarini o‘rganayotgan bir qator ishlarining qismi sifatida ko‘rinadi. Keyinroq Sen-Remida yaratilgan Yulduzli tun bilan birga, rassomning tungi osmon va yorug‘likning ruhiy ta’sirini tasvirlashdagi taraqqiyotini ham kuzatish mumkin.nnRasmdagi ko‘prik, daryo bo‘yi, narigi qirg‘oqdagi shahar silueti va osmondagi yulduzlar Van Gogning kundalik manzarani ramziy kuchga aylantirish uslubini yaqqol namoyon etadi.
Suvga tushgan yorug‘lik akslari tunning sokinligini buzadi va osmon bilan yer o‘rtasida vizual bog‘lanish hosil qiladi. Shu bois san’at tarixchilari bu asarni Van Gogning eng muvozanatli va eng sokin tungi manzaralaridan biri deb biladi. Hozirda asar Niderlandiyadagi Kröller-Müller muzeyi kolleksiyasida saqlanadi.
