Qohira bozor hayotini tasvir qilgan bu sahna XIX asr oxirida Yevropada kuchaygan orientalist qarashlarning yorqin namunasidir. Jan-Léon Jerom Shimoliy Afrika va Yaqin Sharqqa qilgan safarlarida ko‘rgan kundalik hayot tafsilotlari, me’moriy muhit, matolar va bozor kayfiyatini nihoyatda sinchkovlik bilan asarlariga olib kirgan. 1887 yilga oid ushbu asar ham rassomning Sharqqa doir kuzatuvchan uslubini va mayda detallarni sevishini yaqqol ko‘rsatadi.
Qohirani taxminan 1885 yilda ziyorat qilgani qabul qilingan; shu bois asar bevosita kuzatuv bilan xotiraning qo‘shilishidan tug‘ilgan davr mahsulidir.nnKompozitsiyada gilamlarning namoyish etilish usuli, figuralarning joylashuvi va makonning tartibi tomoshabinni savdo manzarasining ichiga olib kiradi. Jerom faqat bozor sahnasini tasvirlab qolmay, Sharqning boy to‘qimachilik madaniyatini, naqsh va yuzaki bezaklarni nihoyatda nozik kuzatuv bilan ishlaydi.
San’atshunoslar bunday sahnalarda rassom ko‘pincha realistik kuzatuv bilan teatrga xos sahnalashtirish o‘rtasida muvozanat yaratganini ta’kidlaydi. Shu sababli asardagi ayrim detallar hujjatli aniqlik bilan birga kuchli vizual ta’sir yaratish vazifasini ham bajaradi.nnGilamlarning kelib chiqishi borasida turli talqinlar mavjud. Ba’zi tadqiqotchilar ularni fors gilami deb hisoblaydi, boshqalari esa turk gilamchilik an’anasi bilan bog‘laydi.
Jerom asarlarida Usmonli dunyosi, Misr va umuman islomiy madaniyatga oid to‘qimachilik hamda bezak unsurlari tez-tez uchraydi; bu uning Sharqni yagona hudud sifatida emas, balki turli madaniy qatlamlar tutashgan tasviriy makon sifatida ko‘rganini anglatadi. Biroq bunday yondashuv zamonaviy san’at tarixida ham qiziqarli, ham bahsli sanaladi, chunki orientalist rasmlarda ekzotizatsiya va sahnalashtirish ko‘pincha bevosita kuzatuv bilan qorishib ketadi.nnAsarning eng kuchli jihatlaridan biri yuzalarning tuzilishini deyarli qo‘l bilan ushlagandek his qildirishidir.
Gilam naqshlari, mato ustida yorug‘likning tarqalishi va figuralarning sokin holati sahnaga bir vaqtning o‘zida ham xotirjam, ham hashamatli ruh bag‘ishlaydi. Jeromning bunday ishlari XIX asr Yevropasida Sharqqa bo‘lgan qiziqishning vizual hujjati sifatida o‘qiladi; shu bilan birga rassomning mohir texnikasi va kompozitsiya tuzish mahoratini ham namoyish etadi.
Hozirda asar Minneapolis Institute of Art to‘plamida saqlanadi.
