O‘liklar oroli Arnold Böcklinning eng mashhur va eng ko‘p talqin qilingan asarlaridan biridir. Rasmning asosida yunon mifologiyasidagi o‘lim, o‘tish va narigi dunyo haqidagi tasavvurlar yotadi. Ayniqsa, o‘liklarni qayiqchi Kharon tomonidan yer osti olamiga olib o‘tilishi asarning umumiy ruhini belgilaydi. Böcklin bu mifologik syujetni oddiy sahna sifatida emas, balki jim, yopiq va sirli orol manzarasi orqali ramziy o‘lim safariga aylantiradi.
Shu bois asar nafaqat mifologik mavzu, balki insonning o‘lim oldidagi yolg‘izligi va noma’lum olamga o‘tishini ifodalovchi kuchli timsolga ham aylangan.nnAsarning eng ta’sirli jihati uning og‘ir va bezovta qiluvchi muhitidir. Qorong‘i suv yuzasi, tik qoyalar, zich sarv daraxtlari va orol tomon suzib kelayotgan kichik qayiq sahnani go‘yo qabr oroli yoki ruhlar maskanidek ko‘rsatadi.
Markazdagi oq matoga o‘ralgan shakl ko‘pincha tobut yoki dafn marosimi bilan bog‘lanadi; bu esa o‘lim va motam mavzusini yanada kuchaytiradi. Böcklinning maqsadi mifologik voqeani batafsil hikoya qilish emas, balki o‘limning sukunati va qaytmasligini vizual obrazga aylantirish edi. Shu sabab san’atshunoslar bu asarni simvolizmning eng kuchli namunalaridan biri deb bilishadi.nnRasmning 1880 yildagi ilk varianti rassomning Florensiyadagi davrida yaratilgan.
Böcklin keyinchalik shu mavzuga yana qaytib, kompozitsiyaning bir necha variantini ishlagan. Bu holat asarning o‘z davrida va keyingi avlodlar orasida qanchalik kuchli ta’sir uyg‘otganini ko‘rsatadi. Asar XIX asr oxiri Yevropa san’atida realistik tasvirdan ruhiy, orzudek va ramziy ma’nolarga yuzlangan yo‘nalishni ifodalaydi. Böcklinning tabiat manzarasini mifologiya bilan uyg‘unlashtirishi unga ham klassik, ham zamonaviy sirli ohang beradi.nnBugun O‘liklar orolining eng mashhur variantlaridan biri Berlindagi Alte Nationalgalerie to‘plamida saqlanadi.
