Jeyms Santning 1850 yilda yaratilgan Jasorat, Tashvish va Umidsizlik: Jangni kuzatmoqda asari urushning o‘zini emas, balki uning inson ruhiyatida uyg‘otadigan holatlarini ramziy tarzda tasvirlaydi. Katta tosh ortiga bekingan uch ayol qiyofasi tashqi jangdan ko‘ra ichki taranglikni oldinga chiqaradi. Sant jang manzarasini ataylab ko‘rsatmaydi va shu orqali tomoshabinni ko‘rinmas xavf nimadan iboratligi hamda unga har kimning munosabati qanday shakllanishi haqida o‘ylashga undaydi.nnChapdagi Jasorat qiyofasi oldinga engashib, tashqarini diqqat bilan kuzatadi va o‘ng qo‘lidagi pichoq bilan himoyaga tayyor turadi.
Bo‘ynidagi istiridye qobig‘idan yasalgan marjon qadimgi va xristian ramziyligiga ishora qiladi. Qadimgi an’anada istiridye qobig‘i Afrodita bilan bog‘langan bo‘lsa, xristianlikda u suvga cho‘qinish va ruhiy poklanish timsoli sifatida talqin qilinadi. Bu detal Jasoratni faqat hujumkor kuch emas, balki himoya, yangilanish va ma’naviy bardoshlilik timsoli sifatida ham ko‘rsatadi.nnJasorat ortida turgan Umidsizlik chap qo‘li bilan go‘yoki uni orqaga surayotgandek tasvirlangan.
U ko‘zlarini yumgan, boshi egik, tanasi esa ichki sinishni ifodalaydi; bu holat urush bosimi ostida dunyodan chekinishni eslatadi. Eng orqada, soyalar ichida joylashgan Tashvish esa bo‘ynini changallagandek qo‘li bilan ichki siqilishni namoyon etadi. Uchala obraz birgalikda xavf oldidagi turli ruhiy javoblarni jamlaydi: dadillik, xavotir va taslim bo‘lish.nnSan’atshunoslar bunday allegorik yechimni Viktoriya davri rassomligida axloqiy va hissiy holatlarni jonlantirish an’anasi bilan bog‘laydi.
Santning jangni ko‘rsatmasligi tasodif emas; bu urushning jismoniy manzarasidan ko‘ra uning inson qalbiga ta’sirini kuchliroq ochib beradi. Natijada tomoshabin jang tashqarida emas, balki inson ichida davom etayotganini his qiladi. Asar g‘alaba hikoyasidan ko‘ra, erkinlik, qo‘rquv va bardoshlilik o‘rtasidagi nozik muvozanat haqida mulohaza yuritadi.nnJasorat, Tashvish va Umidsizlik: Jangni kuzatmoqda asari hozirda London shahridagi Tate Britain kolleksiyasida saqlanadi.
