Mikelanjelo Merisi da Karavaggio 1571 yilda Milan yaqinidagi Karavaggio shaharchasida tug‘ildi va 1610 yilda Porto Erkoleda vafot etdi. U barokko san’atining eng ta’sirchan va inqilobiy ustalaridan biri bo‘lib, rasmlarda yorug‘lik va soya qarama-qarshiligini keskin kuchaytirishi, hayotiy realizmi va kuchli hissiy ifodasi bilan san’at tarixida chuqur iz qoldirdi.
Uning bolaligi Milan atrofida vabo, siyosiy beqarorlik va oilaviy yo‘qotishlar soyasida o‘tdi; bu holatlar keyinchalik uning xarakteri va ijodidagi keskinlikka ta’sir ko‘rsatdi.nnYoshligida u Milanda Simone Peterzano ustaxonasida ta’lim oldi, so‘ngra taxminan 1592 yillarda Rimga yo‘l oldi. Rimdagi ilk yillari moddiy qiyinchiliklar va kichik buyurtmalar bilan kechdi; u meva savatlari, gullar va yosh figuralardan iborat natyurmort va yarim figurali kompozitsiyalar yaratdi.
Shu davrda oddiy odamlarni ideallashtirmasdan tasvirlashi uni zamondoshlaridan ajratib turadigan asosiy xususiyatga aylandi. 1590-yillarning oxirida kardinal Franchesko Mariya del Monte homiyligiga kirishi uning faoliyatidagi muhim burilish bo‘ldi. Ana shu qo‘llab-quvvatlash tufayli u muhim cherkov va shaxsiy kolleksiyalar uchun buyurtmalar ola boshladi.nn1599-1600 yillar Karavaggio ijodida haqiqiy burilish davridir.
San-Luidji dei Franchesidagi Aziz Matto chaqiruvi va Aziz Mattoning shahidligi kabi asarlarida u dramatik yorug‘lik, sahnaviylik va muqaddas voqealarga oddiy insonlarni kiritish uslubini yaqqol namoyon etdi. Shu yillarda shakllangan tenebrizm — ya’ni qorong‘i fon ustida kuchli nurdan foydalanish — barokko rangtasvirining eng muhim ifoda vositalaridan biriga aylandi.
1601-1606 yillarda Rimda yaratgan Judith va Holofern, Emmausdagi kechki ovqat, Iso osmonga ko‘tarilishi kabi asarlari kompozitsion jasorat va psixologik tarangligi bilan ajralib turadi.nnKaravaggio hayoti faqat ijodiy yutuqlar bilan emas, balki zo‘ravonlik va qochishlar bilan ham belgilangan. 1606 yilda duelda bir kishini o‘ldirgach, u Rimni tark etishga majbur bo‘ldi.
Bu uning hayotidagi eng muhim burilishlardan biridir. Avval Neapolga, keyin Malta, Sitsiliya va yana Neapolga bordi. Surgun yillarida uning uslubi yanada keskinlashdi: figuralar yolg‘izroq, yuzlar g‘amginroq, yorug‘lik esa yanada qattiqroq bo‘ldi. Maltada u Aziz Ioannning boshini kesish kabi katta va dramatik asarlar yaratdi. Bu davrdagi rasmlarida o‘lim, tavba va najot mavzulari yanada yaqqol ko‘rindi.nn1610 yilda afv umidida Rimga qaytishga urinayotganda Porto Erkoleda vafot etdi.
Qisqa umriga qaramay, Karavaggio san’at tarixini texnika va tasviriy til jihatidan tubdan o‘zgartirdi. Uning bevosita kuzatishga tayangan realizmi, oddiy inson tanasini muqaddas sahnalarga olib kirishi va yorug‘likni dramatik hikoya vositasi sifatida ishlatishi nafaqat Italiyada, balki butun Yevropada katta ta’sir ko‘rsatdi. Karavaggistlar deb atalgan ko‘plab rassomlar uning izidan bordi; Ispaniya, Niderlandiya, Fransiya va Flandriyada uning ta’siri uzoq yillar davom etdi.
Karavaggio barokko davrining eng kuchli yangilovchilaridan biri sifatida san’atning ruhiy va insoniy qatlamlarini betakror chuqurlik bilan birlashtirdi.
