Diego Velaskes (1599–1660) Ispan barok rassomligining eng buyuk ustalaridan biri hisoblanadi. U 1599-yil 6-iyunda Sevilyada tug‘ildi. Yoshligidan san’atga qiziqib, Francisco Pacheco ustaxonasida ta’lim oldi. Bu yerda u nafaqat texnik mahoratini oshirdi, balki davrning ilmiy va madaniy muhitiga ham yaqinlashdi. 1618-yilda Pacheconing qizi Xuanaga uylanishi uning shaxsiy hayoti bilan birga ijodiy yo‘lida ham muhim burilish bo‘ldi.nnVelaskesning ilk asarlari Sevilyadagi kundalik hayot manzaralari va natyurmortlarga bo‘lgan qiziqishini ko‘rsatadi.
Bu davrda u yorug‘lik va soya o‘yinini aniq kuzatish, realistik tasvir berish borasida ajralib turardi. 1623-yilda Madridga ko‘chib, qirol IV Felipe saroy rassomi bo‘ldi. Bu voqea uning faoliyatidagi eng muhim bosqichlardan biri edi. Saroyga kirishi unga nafaqat obro‘, balki Ispaniya monarxiyasi a’zolarining portretlarini yaratish mas’uliyatini ham berdi.nn1620- va 1630-yillarda Velaskes saroy portretida yangi uslub yaratdi.
U qahramonlarni ideallashtirishdan ko‘ra, ularning ruhiy holati va tabiiy qiyofasini ko‘rsatishga intildi. 1629–1631-yillarda Italiyaga qilgan birinchi safari uning san’atida katta o‘zgarish yasadi. Venetsiya va Rimda Uyg‘onish hamda Barok ustalarini o‘rganib, rang, kompozitsiya va makon tasavvurini yanada boyitdi.nn1630- va 1640-yillar Velaskesning saroy hayotini aks ettiruvchi yirik kompozitsiyalar va portretlarda yetuklikka erishgan davridir.
Uning eng mashhur asarlaridan biri Las Meninas 1656-yilda yaratilgan bo‘lib, san’at tarixidagi eng murakkab va ko‘p talqin qilingan kartinalardan biridir. Bu asar nafaqat saroy sahnasi, balki rassomlik san’atining mohiyati haqida chuqur mulohazadir. Perspektiva, nigohlar o‘zaro aloqasi va rassomning o‘zini kompozitsiyaga kiritishi Velaskesning yangicha yondashuvini ko‘rsatadi.nn1650-yillarda u Italiyaga ikkinchi bor safar qildi va shu davrda Papa Innokentiy X ning mashhur portretini yaratdi.
Bu asar portret san’atining eng yuksak namunalaridan biri sanaladi. Yetuklik davrida uning mo‘yqalam ishlatishi erkinlashdi, rang sezgisi noziklashdi, yorug‘lik ta’siri esa yanada nafis bo‘ldi. So‘nggi yillardagi asarlarida u texnik mahorat va inson xarakterini tutib olish qobiliyatining cho‘qqisiga chiqdi.nnDiego Velaskes 1660-yil 6-avgustda Madridda vafot etdi.
U ortida nafaqat Ispan saroyining tasviriy tarixini, balki zamonaviy rassomlik rivojiga kuchli ta’sir ko‘rsatgan merosni qoldirdi. Uning realizmi, yorug‘likdan foydalanishi, portretga yondashuvi va kompozitsion jasorati keyingi avlod rassomlari uchun muhim yo‘nalish bo‘lib qoldi. Velaskes Barok davrining eng o‘ziga xos va eng ta’sirchan rassomlaridan biri sifatida san’at tarixida alohida o‘rin egallaydi.
