Vincent van Gogh’un en çarpıcı otoportrelerinden Bandajlı Kulak ve Pipoyla Otoportre, 35 yılı aşkın süredir katılmadığı geçici sergi dünyasına geri dönüyor. Niarchos ailesinin özel koleksiyonunda bulunan eser, Paris’teki Fondation Louis Vuitton’da 9 Ekim 2026–8 Mart 2027 tarihleri arasında düzenlenecek Gustave Fayet, Koleksiyoner–Yaratıcı: Modern Sanatın İkonları sergisinin başlıca yapıtlarından biri olacak.
Tablo zaman zaman Kunsthaus Zürich’in koleksiyon sunumunda ödünç olarak görülse de son geçici sergisi 1990’daydı; aradan geçen dönemde yapılan çok sayıdaki ödünç talebi reddedilmişti.nnVan Gogh portreyi Ocak 1889’un ortasında, kulağını yaraladığı krizden yaklaşık üç hafta sonra Arles’da yaptı. Aynı dönemde gerçekleştirdiği ikinci bandajlı kulak otoportresi bugün Londra’daki Courtauld Gallery’de bulunuyor.
Niarchos tablosunda turuncu ile kırmızıya bölünen arka plan, sanatçının koyu yeşil ceketiyle güçlü bir tamamlayıcı renk karşıtlığı kuruyor. Dudaklarındaki pipo ise yalnızca gündelik bir ayrıntı değil: Van Gogh yazışmalarında piposunu teselli veren bir eşya olarak anlatmıştı. Ressamın yarasını gizlemek yerine başını bandajı vurgulayacak biçimde çevirmesi, yapıtı kırılganlık kadar yeniden toparlanma iradesinin de görüntüsüne dönüştürüyor.nnTablonun geçmişi 20.
yüzyılın sanat ve savaş tarihini adeta özetliyor. Émile Schuffenecker eseri 1902’de 3.000 Fransız frangına Gustave Fayet’ye sattı; Van Gogh’un erken dönem savunucularından Fayet zamanla sanatçının 16 tablosunu topladı. Eser daha sonra Parisli sanat taciri Paul Rosenberg’e geçti ve 1939’da korunması amacıyla Belgrad’daki Prens Paul Müzesi’ne ödünç verildi.
Naziler 1941’de tabloya el koydu; eser Hermann Göring’in eline geçti ve diplomatik çantayla İsviçre’ye kaçırıldı. 1945’te Zürih’te bulunan portre 1948’de Rosenberg’e iade edildi. Albert Lasker ve Leigh ile Mary Block’un ardından Stavros Niarchos tabloyu 1970’lerde satın aldı.nnParis sergisi portreyi yalnız başına değil, Gustave Fayet’nin modern sanat tarihindeki belirleyici rolü içinde gösterecek.
Fondation Louis Vuitton, bugün dünyaya dağılmış eski koleksiyondan 250’den fazla eser ile Fayet’nin çoğu daha önce sergilenmemiş 325 çalışmasını bir araya getiriyor; seçkide 10 Van Gogh, 78 Gauguin ve 88 Odilon Redon bulunuyor. Van Gogh’un portresi, Fayet’nin bir dönem sahip olduğu Gauguin’in 1898 tarihli Paletle Otoportre’siyle de karşılaşacak.
Sergi kapandıktan sonra son derece değerli tablonun yeniden güvenli depoya dönmesi bekleniyor; bu nedenle Paris gösterimi, modern sanatın en mahrem yüzlerinden biriyle karşılaşmak için olağanüstü derecede ender bir fırsat.
