1890-yil iyul oyida Auvers-sur-Oise’da yaratilgan Bug'doy dalasi va qarg'alar Vinsent van Gogning so‘nggi davridagi eng kuchli va eng ko‘p muhokama qilingan asarlaridan biridir. Uning ortida rassom hayotining oxirgi oylarida tabiatga, dalalarga va o‘zgarib turuvchi osmon manzarasiga qaratilgan nihoyatda sinchkov nigohi turadi. Van Gogning maktublaridan shu davrda u atrofini juda diqqat bilan kuzatgani, ayniqsa bug‘doy dalalarini ham mo‘l-ko‘llik, ham o‘tkinchilik timsoli sifatida ko‘rgani ayon bo‘ladi.
Qarg‘alarning qoramtir shaklda osmonga yoyilishi ko‘plab talqinlarda yolg‘izlik, bezovtalik va yaqinlashayotgan yakun hissini kuchaytiruvchi unsur sifatida o‘qiladi.nnKompozitsiyaning dramatik ta’siri ufqqa qarab cho‘zilgan tor yo‘l, og‘ir bulutlar ostida to‘lqinlanayotgan sariq dalalar va osmonni yorib uchayotgan qora qushlar orqali hosil bo‘ladi.
Van Gogning cho‘tkasi bu yerda juda jo‘shqin va tig‘iz; ranglar qarama-qarshiligi ham hissiy taranglikni oshiradi. San’at tarixchilari bu manzarani rassomning ruhiy holati bilan bevosita bog‘laydi, biroq asarni faqat tushkunlik ifodasi sifatida talqin qilish ham yetarli emas. Chunki Van Gog uchun tabiat ayni paytda hayotiylik, harakat va uzluksiz o‘zgarish manbai edi.
Shu sababli dalaning sariqligi, osmonning ko‘kligi va qarg‘alarning qorasi orasidagi ziddiyat hayot bilan o‘lim orasidagi nozik chiziqni sezdiradi.nnAsarning aniq qachon yakunlangani uzoq vaqt bahsli bo‘lib kelgan. Van Gogning maktublari va xronologik tadqiqotlarga ko‘ra, yaratilish sanasi 1890-yil iyul boshlariga to‘g‘ri keladi; ko‘plab tadqiqotlar taxminan 10 iyulni ko‘rsatadi.
Biroq uning so‘nggi rasmi aynan shu ekanini qat’iy aytish mumkin emas. Ayrim mutaxassislar shu davrda ishlangan boshqa asarlar ham oxirgi kunlarga tegishli bo‘lishi mumkinligini ta’kidlaydi. Shunga qaramay, Bug'doy dalasi va qarg'alar Van Gogning so‘nggi haftalardagi ijodiy qudratini va tabiatni idrok etish uslubini eng ta’sirli tarzda jamlagan asarlardan biri hisoblanadi.
Rassom shu davrda ishlatgan cho‘zilgan ikki kvadratli kanvas formati ham keng ufq chizig‘i va dramatik osmon ta’sirini kuchaytirgan.nnBugun asar Amsterdamdagi Van Gog muzeyi kolleksiyasida saqlanadi.
